Ochrona konsumenta

W ostatnim czasie w prawie UE zaobserwować można trend w kierunku coraz większej ochrony konsumenta. Zdaniem naszego eksperta, taką tendencję podtrzymuje również świeżo opublikowana nowelizacja dyrektyw o prawach konsumenta i o nieuczciwych praktykach handlowych. Nowe przepisy powinny zacząć obowiązywać w Polsce od 28 maja 2022 r.

Zmienione akty prawa UE

Zmiany wprowadza opublikowana w środę, 18 grudnia dyrektywa 2019/2161 o lepszym egzekwowaniu i unowocześnieniu unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumenta. Chociaż zmiany dotyczą aż 4 aktów prawnych, to jak podkreśla prof. Małgorzata Sieradzka z Uczelni Łazarskiego, najważniejsze z nich dotyczą dwóch dyrektyw:

• dyrektywy 2011/83/UE o prawach konsumentów oraz 
• dyrektywy 2005/29/WE o nieuczciwych praktykach handlowych.

Najważniejsze zmiany

Prof. Sieradzka uważa, że spośród zmian na szczególną uwagę zasługują: 

• obowiązek wprowadzenia przez kraje UE rozwiązań mających na celu walkę z podwójną jakością produktów;
• możliwość przyjęcia przez państwa członkowskie przepisów w celu ochrony konsumentów z uwzględnieniem pewnych szczególnie agresywnych lub wprowadzających w błąd praktyk marketingowych lub sprzedażowych w kontekście nieumówionych wizyt przedsiębiorcy w domu oraz wycieczek;
• rozszerzenie ochrony konsumentów w zakresie usług cyfrowych (objęcie dyrektywą 2011/83/UE o prawach konsumentów tzw. bezpłatnych usług cyfrowych) oraz
• zapewnienie konsumentom korzystającym z internetowych platform handlowych większej przejrzystości (zwłaszcza w zakresie dotyczącym wyników wyszukiwania).

Więcej na temat nowej regulacji przeczytać można w komentarzu bieżącym naszego eksperta dostępnym wyłącznie w programie LEX Prawo Europejskie. 

Jak znaleźć komentarz bieżący do dyrektywy w programie?

Oczywiście najprościej jest kliknąć w link do dokumentu w programie (zob. niżej). Nie mniej jednak zachęcamy do odnalezienia komentarza również w nieco inny sposób, a gwarantujemy, że metoda ta przyniesie korzyści w postaci możliwości zaznajomienia się z nowymi ciekawymi dokumentami w programie.

RODO w rekrutacji

Katalog danych, jakie może pozyskać pracodawca od kandydata na pracownika, jest określony w przepisach Kodeksu pracy. Jednak zagadnienie to nadal budzi wiele wątpliwości w praktyce. W jaki sposób można dowiedzieć się jak najwięcej o kandydacie, aby proces rekrutacji był efektywny, przy jednoczesnym respektowaniu przepisów w zakresie ochrony danych osobowych? Dowiesz się tego w LEX Ochrona Danych Osobowych.

Obowiązek informacyjny i zgody na przetwarzanie danych

W internecie nie brakuje ogłoszeń, w których widnieją stare, nieaktualne już klauzule informacyjne lub w których w ogóle taka klauzula nie została zamieszczona. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest wiele, ale najczęściej związane jest to z faktem, że ogłoszenia przygotowywane są przez osoby na co dzień nie zajmujące się ochroną danych osobowych, które po prostu sięgają po znane im już rozwiązania. Pamiętać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 RODO, administrator w momencie pozyskiwania danych powinien wypełnić obowiązek informacyjny wobec osoby, której dane dotyczą – w praktyce obowiązek informacyjny powinien być zrealizowany właśnie w treści samego ogłoszenia rekrutacyjnego. 

Niewłaściwe klauzule informacyjne lub ich brak, to nie jedyne błędy popełniane przez administratorów danych i osoby działające na ich rzecz. Do takich należy także umieszczanie klauzul zgody na przetwarzanie danych kandydata w celu udziału w procesie danej rekrutacji. Przepisy art. 22(1) Kodeksu pracy stanowią już podstawę prawną dla pracodawcy do przetwarzania wskazanych tam danych osobowych bez konieczności pozyskiwania zgody od kandydata. Nie będą to tylko dane wskazane w art. 22(1) § 1 pkt 1-3 Kodeksu pracy (jak imię, nazwisko, data urodzenia, dane kontaktowe), pracodawca może żądać także podania takich danych jak wykształcenie, kwalifikacje zawodowe czy przebieg dotychczasowego wykształcenia, gdy jest to niezbędne do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku przez potencjalnego pracownika. W tych przypadkach kandydat nie musi wyrażać zgody na przetwarzanie jego danych w procesie rekrutacji, jednak zgodę taką można pozyskać w zakresie przechowywania aplikacji kandydata także po zakończeniu procesu rekrutacji (w celu zaproszenia go na ewentualne przyszłe rekrutacje).

Dane osobowe pracownika

Katalog danych osobowych, które można pozyskać bez konieczności odbierania zgody od osoby, która staje się pracownikiem, jest znacznie szerszy. Zgodnie z art. 22 (1) § 3  Kodeksu pracy, pracodawca żąda od pracownika takich danych osobowych, jak:

1. adres zamieszkania;
2. numer PESEL, a w przypadku jego braku - rodzaj i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość;
3. inne dane osobowe pracownika, a także dane osobowe dzieci pracownika i innych członków jego najbliższej rodziny, jeżeli podanie takich danych jest konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy;
4. wykształcenie i przebieg dotychczasowego zatrudnienia, jeżeli nie istniała podstawa do ich żądania od osoby ubiegającej się o zatrudnienie;
5. numer rachunku płatniczego, jeżeli pracownik nie złożył wniosku o wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych.

Pracodawca może także żądać podania innych danych osobowych niż określone wyżej, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. 

Chcesz wiedzieć jak poprawnie tworzyć ogłoszenia rekrutacyjne, aby były zgodne z regulacjami w zakresie ochrony danych osobowych? Prowadzisz rekrutacje w social mediach? A może szukasz kandydatów do pracy za pomocą portalów rekrutacyjnych lub agencji pośrednictwa pracy? Dowiedz się, jak robić to zgodnie z RODO oraz przepisami krajowymi. Przeczytaj nowy komentarz praktyczny pt "Okiem IOD-a: RODO pułapki w procesie rekrutacji" w LEX Ochrona Danych Osobowych. 

Autorką tekstu jest Sylwia Czub-Kiełczewska - ekspert do spraw ochrony danych osobowych, szkoleniowiec, certyfikowany audytor wewnętrzny PN-ISO/IEC 27001. Wykładowca akademicki. Posiada wieloletnie doświadczenie w koordynacji procesów bezpieczeństwa danych. Jest to nie tylko jej praca, ale także pasja: prowadzi popularnego bloga Sylwia Czub bloguje o danych osobowych. Przez ponad 6 lat była związana zawodowo z Instytutem Książki, w którym koordynowała procesy bezpieczeństwa danych. Przeprowadziła kilkaset szkoleń ze stosowania przepisów o ochronie danych osobowych. Świadczy także usługi zewnętrznego Inspektora Ochrony Danych. 

Jak założyć własną firmę?

Warto znacznie wcześniej przeanalizować chociażby to, jaka forma dla biznesu będzie najodpowiedniejsza, czy możliwe jest pozyskanie dofinansowania, a także sporządzić biznesplan, który pozwoli sprecyzować cele do osiągnięcia i systematycznie je realizować. Warto także w miarę możliwości znacznie wcześniej obserwować dokładnie rynek, na którym działalność ma być prowadzona.

Czy biznes będzie opłacalny?

Kluczowym pytaniem, które zawsze należy sobie zadać na etapie planowania własnego biznesu, to pytanie, czy firma będzie przynosić oczekiwane zyski. Pytanie to pozostaje kluczowe zwłaszcza dla osób pracujących dotychczas na etacie i planujących otworzyć własną działalność. Niejednokrotnie decyzja ta może wiązać się ze wzrostem zarobków, lecz równie często może prowadzić do ich znaczącego obniżenia, zwłaszcza na początkowym etapie.
Z tego względu warto dokonać dokładnej analizy perspektyw finansowych. Pozwoli ona na ocenę tego, czy biznes może być rzeczywiście opłacalny i czy w dłuższym okresie czasu decyzja o jego założeniu będzie trafna finansowo. Analiza taka może być znacznie prostsza do przeprowadzenia dla tych, którzy na danym rynku działają, bądź działali pracując na etapie. Pozyskane w tym okresie informacje pozwolą na lepszą orientację w potrzebach klientów i zapotrzebowaniu na konkretne usługi.
W znacznie korzystniejszej pozycji w przypadku prawników stoją więc ci, którzy decyzję o własnym biznesie poprzedzili pracą w kancelariach. W takim przypadku możliwość poznania rynku od strony praktycznej pozwoli na wyciągnięcie odpowiednich wniosków i opracowanie własnej, dokładniejszej strategii działania.

Forma działalności

W przypadku decyzji o samodzielnym rozpoczęciu biznesu w formie indywidualnej kancelarii prawnej kwestia formy prawnej działalności jest mocno ograniczona ze względu na obowiązujące poszczególne grupy regulacje zawodowe.
Przed znacznie szerszym wyborem stoją osoby planujące prowadzenie biznesu wraz ze wspólnikiem. W takim przypadku warto rozważyć preferowaną formę współpracy, jej ramy, a także wyjściową bądź docelową formę prawną dla wspólnego biznesu. Decyzja ta powinna być starannie przemyślana, gdyż od niej zależy zakres praw, obowiązków, a także odpowiedzialności osób zaangażowanych w biznes. Odpowiednie ukształtowanie zasad współpracy pozwoli uniknąć ryzyka sporów bądź innych niekorzystnych sytuacji, które mogą narazić wspólne przedsięwzięcie, także pod kątem wizerunkowym.

Finansowanie na start

Każdy biznesplan powinien być poparty odpowiednim zapleczem finansowym. Konieczność ta wynika w pierwszej kolejności z potrzeby zgromadzenia odpowiedniego wyposażenia (sprzęt biurowy, drukarka, itp.) i narzędzi pracy (komputer, system informacji prawnej, itp.). Nie należy jednak przy tym zapominać o okresowych ciężarach finansowych związanych z prowadzeniem własnego biznesu (ZUS, składki samorządowe), które na początkowym etapie mogą stanowić znaczne obciążenie dla budżetu kancelarii.
Odpowiednio wcześnie planowana decyzja o założeniu własnego biznesu pozwoli na ważną analizę możliwości pozyskania finansowania bezzwrotnego na założenie działalności (np. dofinansowania z urzędu pracy, dofinansowania z Funduszy Europejskich). Tego typu rozwiązanie może być kluczowe dla przedsięwzięć, które na początkowym etapie będą generować koszty, przy możliwej trudności w pozyskaniu klientów i zleceń. Takie ryzyko towarzyszy także kancelariom prawnym stawiającym pierwsze kroki na konkurencyjnym rynku usług prawnych.

Formalności i praca nad pozyskaniem klientów

Dopełnienie formalności związanych z rejestracją działalności w wybranej formie jest dopiero punktem wyjściowym przy budowie biznesu. Od tego momentu kluczowym okazuje się wdrożenie w życie opracowanych na etapie wcześniejszym założeń i dążenie do zbudowania portfolio klientów oraz ugruntowania własnej marki na konkurencyjnym rynku.
Obecne realia wskazują na to, że przy braku podjęcia odpowiednich działań mających na celu pozyskanie klientów, początkujący biznes, w tym biznes prawniczy, ma niskie szanse osiągnięcia zakładanej rentowności. Zasada ta jednak znajduje wyjątki, które mają w praktyce miejsce, a zależą najczęściej od specjalizacji danej kancelarii, czy też jej lokalizacji. Efektywna praca nad własną marką na etapie poprzedzającym decyzję o założeniu własnego biznesu także niejednokrotnie okazuje się kluczowa do tego, aby móc ze znacznie większym powodzeniem wejść na konkurencyjny rynek posiadając już wypracowaną pozycję i wizerunek w wybranym środowisku.

Budowa pozycji i marki

Biznes prawniczy opierać się powinien na nieustannym polepszaniu jakości świadczonych usług i umiejętności dostosowania usług do obecnych potrzeb klientów. Zmieniające się otoczenie prawne wymusza responsywność prawników na zmiany rynkowe. Konieczność taka dostrzegana jest zwłaszcza przez największe kancelarie prawne, które dostosowują swoje usługi do bieżących zmian w prawie, nowych obowiązków bądź obszarów szczególnego zainteresowania swoich grup klientów. Taka strategia działania na konkurencyjnym rynku jest kluczowa dla budowy i utrzymania pozycji na rynku. Brak przywiązania uwagi to tego aspektu może w dłuższej perspektywie prowadzić do problemów z pozyskaniem nowych klientów, bądź utrzymaniem dotychczasowych. Uwidocznić się to może zwłaszcza w przypadku gdy kancelaria będzie miała problemy z dostarczeniem usług, których potrzeba otrzymania wynika ze zmian w otoczeniu prawnym bądź rynkowym.

Porada pielęgniarska

W połowie października do systemu publicznego ubezpieczenia zdrowotnego wprowadzono nowe świadczenie gwarantowane w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej: PORADĘ PIELĘGNIARSKĄ. Dowiedz się kto może udzielać wspomnianego świadczenia oraz jaki jest jego zakres.

Włączenie do systemu porady pielęgniarskiej, ma na celu zwiększenie samodzielności i niezależności pielęgniarek. Dzięki zmianom będą one mogły wykonywać bez zlecenia lekarskiego świadczenia zapobiegawcze, diagnostyczne, lecznicze i rehabilitacyjne czy samodzielne ordynować niektóre leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne. Pielęgniarki zyskają też możliwość wypisywania recept w realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu AOS. Nowe przepisy budzą jednak szereg wątpliwości m.in. w zakresie realizacji uprawnień przyznanych pielęgniarkom.

Mając na względzie kompleksowe omówienie nowych regulacji dotyczących porady pielęgniarskiej, opublikowaliśmy w LEX nowy komentarz praktyczny: Zasady udzielania świadczeń w ramach porady pielęgniarskiej. W jego ramach dowiesz się m.in.

• kto jest uprawniony do udzielania porady pielęgniarskiej?
• w jakich dziedzinach osoba uprawniona może udzielać porady pielęgniarskiej?
• jaki jest zakres świadczenia pielęgniarki w poszczególnych dziedzinach (chirurgia ogólna, diabetologia, diabetologia)?
• jakie problemy dotyczące źródeł finansowania rodzi porada pielęgniarska?

Udostępnianie danych osobowych zgodnie z RODO

Do wielu podmiotów regularnie spływają wnioski o udostępnienie szeregu informacji, nierzadko zawierających dane osobowe. Padają zapytania m.in. o udostępnienie listy płac, nagrań z monitoringu, listy uczniów, nazwisk dłużników, adresów zamieszkania obywateli, a także żądania udostępnienia konkretnych informacji osobom prowadzącym kontrolę, czy sprawującym nadzór nad konkretnym administratorem czy podmiotem przetwarzającym. Kiedy można takie dane udostępnić? Jak robić to zgodnie z RODO? 

Zasady udostępniania danych

Udostępnienie danych osobowych jest przetwarzaniem, które nie zostało zdefiniowane jednoznacznie w przepisach RODO. Jest to więc zarówno powierzenie danych osobowych na gruncie art. 28 RODO, jak i chociażby udostępnienie nagrania z monitoringu wizyjnego w związku z prowadzonym przez policję postępowaniem. Szukając regulacji odnoszących się do zasad udostępnienia danych należy zajrzeć do art. 5 RODO, w którym wypunktowano zasady przetwarzania danych. Należy pamiętać, aby udostępniając dane osobowe robić to tak, by zapewnić rozliczalność danych, wskazać właściwą podstawę prawną udostępnienia, jego cel i adekwatność tego celu, a także zadbać o to, aby udostępnić możliwie najmniejszą ilość potrzebnych danych (tzw. minimalizacja udostępnienia danych). Dobrą praktyką jest więc stworzenie u administratora procedur opisujących postępowanie z wnioskami o udostępnienie danych oraz wskazujących zakres odpowiedzialności poszczególnych osób za określone zadania.  

Ocena wniosków o udostępnienie danych 

Gdy wniosek o udostępnienie danych wpłynie do administratora, należy dokładnie mu się przyjrzeć. Wnioskodawca powinien wskazać na jakiej podstawie żąda udostępnienia danych, zaś administrator powinien zweryfikować tę podstawę – co do jej aktualności i trafności. Administrator może wezwać takiego wnioskodawcę do poprawienia błędów we wniosku, jeśli zachodzi taka potrzeba. Przepisy o ochronie danych osobowych nie narzucają formy składanego wniosku o udostępnienie. Ważne jednak, aby możliwe było zidentyfikowanie osoby wnioskodawcy i jego uprawnienia do otrzymania danych.

Udostępnianie danych na wniosek policji 

Częstym zjawiskiem jest udostępnianie danych osobowych policji w trakcie prowadzonych postępowań. Co do zasady wniosek o udostępnienie danych powinien mieć formę papierową lub elektroniczną, uwierzytelnioną podpisem kwalifikowanym lub ePUAP organu, jednak w praktyce policja często żąda udostępnienia danych na miejscu w siedzibie administratora i od ręki. Ważne, aby w takim przypadku decyzję o udostępnieniu podejmował odpowiednio upoważniony pracownik lub sam administrator. Dobrą praktyką jest tworzenie protokołu udostępnienia, w którym znajdą się takie informacje, jak m.in.: data udostępnienia, organ wnioskujący, zakres udostępnianych danych, dane policjanta, któremu udostępniamy dane, podstawa prawna udostępnienia, podpisy obu stron.

Kim jest osoba bliska pacjenta?

Przestrzeganie praw pacjenta nie jest możliwe bez znajomości uprawnień przysługujących jego rodzinie. W praktyce jednak osoby wykonujące zawody medyczne często mają problem z ustaleniem kogo należy uznać za osobę bliską. Wiedza w tym zakresie jest jednak kluczowa m.in. przy podejmowaniu decyzji o uczestnictwie krewnego podczas udzielania pacjentowi świadczeń zdrowotnych czy ustalaniu prawa danej osoby do informacji o stanie zdrowia chorego.

W prawie ochrony zdrowia do niedawna trudno było znaleźć przepisy regulujące zasady udzielania rodzinie pacjenta informacji o jego stanie zdrowia. Dużym przełomem było wprowadzenie w 2009 r. definicji legalnej osoby bliskiej w ustawie o prawach pacjenta. Choć na pierwszy rzut oka jest ona krótka i prosta, w praktyce przysparza sporych kłopotów. Relacje w niej wymienione (powinowaty, krewny, małżonek.) mają bowiem swoje wyjaśnienie w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, przez co dla pracowników medycznych, na których spoczywa obowiązek znajomości i przestrzegania praw pacjenta, mogą być trudne do zinterpretowania.

Dlaczego ustalenie podmiotów wchodzących w skład tego pojęcia jest takie ważne ? Znajomość "osoby bliskiej" jest kluczowa m.in. dla ustalenia kręgu osób mogących uczestniczyć w udzielaniu pacjentowi świadczeń zdrowotnych czy podmiotów mających dostęp do jego dokumentacji medycznej. Bez takowej wiedzy łatwo więc narazić się na naruszenie przepisów regulujących prawa pacjenta.

Poznaj definicję osoby bliskiej z LEX Ochrona Zdrowia

Chcąc kompleksowo omówić pozycję osoby bliskiej w polskim prawie ochrony zdrowia, opublikowaliśmy w LEX nowy komentarz praktyczny: Prawa rodziny pacjenta w przepisach regulujących zasady udzielenia świadczeń zdrowotnych. Dzięki publikacji dowiesz się m.in.:

• czy pojęcie "rodziny" należy utożsamiać z "osobami bliskimi"?  
• jak należy rozumieć pojęcia: krewny, powinowaty czy przedstawiciel ustawowy, zawarte w definicji ustawowej "osoby bliskiej"
• w jaki sposób osoby zainteresowane muszą wykazać „bliskość” z pacjentem
• jakie prawa przysługują osobie bliskiej pacjenta (czy mogą one uzyskać dostęp do dokumentacji medycznej bądź uczestniczyć w udzielaniu świadczeń pacjentowi)
• dla jakich członków rodziny można wystawić recepty pro familiae

Opłata za sporządzenie opinii przez biegłego

Biegłemu powołanemu przez sąd przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę oraz zwrot poniesionych przez niego wydatków niezbędnych dla wydania opinii. Wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracę ustala się, uwzględniając wymagane kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii czas i nakład pracy, a wysokość wydatków - na podstawie złożonego rachunku. Takie są reguły ogólne wynikające z przepisów. Pytanie, jak w praktyce są one realizowane?

Praktyce orzeczniczej bliżej przyjrzeli się Aleksandra Partyk i Tomasz Partyk w linii orzeczniczej "Merytoryczna zawartość opinii biegłego, a wysokość należnego biegłemu wynagrodzenia". Jak się okazuje, w zakresie ocen zależności pomiędzy treścią (merytoryczną zawartością) opinii biegłego, a wysokością należnego biegłemu wynagrodzenia za jej sporządzenie, ukształtowały się rozbieżne praktyki.

Sądowa weryfikacja dowodu z opinii biegłego

Na sądzie orzekającym spoczywa obowiązek zweryfikowania, czy ekspertyza odnosi się do przedmiotu udzielonego biegłemu zlecenia oraz do weryfikacji zadeklarowanego w tzw. „karcie czynności” czasu pracy poświęconego przez biegłego na wykonanie opinii. Ocena ta pozostawiona została swobodnej ocenie sędziowskiej.

W oparciu o dorobek orzecznictwa można wyróżnić następujące poglądy w tej materii:

• nieprzydatność opinii sporządzonej przez biegłego na polecenie sądu lub zgłoszenie zarzutów do tej opinii, nie stanowią same w sobie podstawy do obniżenia należnego biegłemu wynagrodzenia, obliczanego zgodnie z przepisami stosownego rozporządzenia;
• bez względu na merytoryczną akceptację opinii biegłego, sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę karty pracy biegłego, a w razie stwierdzenia rażącego zawyżenia czasu pracy w stosunku do potrzeb, jest obowiązany dokonać jego stosownego zmiarkowania;
• jeżeli opinia biegłego nie odpowiada na pytania sądu przedstawione w odezwie lub została nadmiernie rozbudowana ponad rzeczywistą potrzebę, to sąd jest uprawniony do odpowiedniego zmiarkowania wynagrodzenia żądanego przez biegłego do takiego poziomu, jaki odpowiada rzeczywistemu, koniecznemu nakładowi pracy potrzebnemu do wykonania ekspertyzy.

Wynagrodzenie za sporządzenie opinii uzupełniającej

Również swobodnej ocenie sędziowskiej pozostawiono przesądzenie, czy opinia uzupełniająca sporządzona w sprawie ma walor „nowości”, a zatem należy się za nią dodatkowe wynagrodzenie, czy też stanowi jedynie ustosunkowanie się biegłego do zgłoszonych zarzutów.

W oparciu o dorobek orzecznictwa można wyróżnić następujące poglądy w tej materii:

• za sporządzenie opinii uzupełniającej biegłemu przysługuje wynagrodzenie, jeżeli nakład pracy potrzebny dla jej wykonania to uzasadnia;
• zarzuty stron do opinii biegłego mogą skutkować potrzebą wykonania opinii uzupełniającej, przy czym jeżeli nie jest ona nową opinią w sprawie, to biegłemu nie należy się za jej sporządzenie dodatkowe wynagrodzenie.

 Dodatkowo należy wspomnieć, że - jak wskazują autorzy linii orzeczniczej - silnie akcentowane przez Sąd Najwyższy i sądy drugiej instancji jest przy tym należyte uzasadnienie postanowienia w przedmiocie wynagrodzenia biegłego, jako że szablonowość i lakoniczność nie pozwalające na ocenę, czy sąd istotnie rozważył należności biegłego w świetle stosownych przepisów, prowadzić mogą do przyjęcia, że nie została rozpoznana istota sprawy.

Reklamowanie usług medycznych

Dominuje przekonanie, że zakaz reklamowania usług medycznych jest zagadnieniem uregulowanym tylko w Kodeksie Etyki Lekarskiej i w ustawie o działalności leczniczej. Tymczasem zapomina się w ogóle o dyrektywie o handlu elektronicznym. Zdaniem ekspertów przepisy unijne wpływają w sposób znaczący zwłaszcza na zakaz reklamy on-line.

Analizą tej tematyki zajął się dr Piotr F. Piesiewicz w artykule pt. "Problematyka zakazu reklamowania się podmiotów leczniczych oraz lekarzy w świetle Kodeksu Etyki Lekarskiej, prawa krajowego oraz prawa unijnego" opublikowanym pierwotnie w czasopiśmie Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, dostępnym od niedawna w programie LEX Prawo Europejskie.

Reklama on-line dozwolona

Zdaniem eksperta, dyrektywa o handlu elektronicznym (2000/31) w sposób jednoznaczny wpływa na interpretację zakazu reklamy on-line wynikającego z przepisów Kodeksu Etyki Lekarskiej oraz ustawy o działalności leczniczej. Z przepisów dyrektywy można wyprowadzić wniosek, że co do zasady reklama usług medycznych (pośrednia i bezpośrednia) rozpowszechniana za pośrednictwem internetu jest dozwolona.

... ale nie zawsze

Wyjątkiem są sytuacje, w których, jak podkreśla dr Piesiewicz, taka reklama będzie sprzeczna z innymi zasadami wykonywania zawodu, dotyczącymi w szczególności godności i prestiżu zawodu, tajemnicy zawodowej i rzetelności wobec klientów i innych przedstawicieli zawodu.

Problem dla rzeczników dyscyplinarnych i lekarzy

Problem powstaje jednak, jak wskazuje ekspert, w sytuacji pojawienia się zarzutu sprzeczności danej reklamy z owymi innymi zasadami wykonywania zawodu w postępowaniu dyscyplinarnym w konkretnych przypadkach. Jako przykłady wyzwań dla rzeczników dyscyplinarnych dr Piesiewicz podaje sytuacje konieczności udowodnienia i w tym celu przeprowadzenia odpowiedniej merytorycznej analizy, iż dana reklama była używana np. zbyt intensywnie, lekarz korzystał z agresywnych przekazów reklamowych, które to mogły wprowadzać potencjalnych pacjentów w błąd co do oferowanych terapii.

Podobne trudności spotykają samych lekarzy, którzy ze względu na brak jasnych kryteriów, nie mogą być pewni, jakie formy przekazu reklamowego mogą być stosowane. Zdaniem eksperta, rozwiązaniem tego problemu jest podjęcie działań przez organy korporacji samorządu zawodowego lekarzy, które powinny, w oparciu o dorobek literatury, judykatury, jak i rozwiązań prawnych dotyczących reklamy określonych produktów, uregulować na nowo problematykę reklamy i dookreślić, jakimi kryteriami powinien kierować się lekarz publikujący reklamę za pośrednictwem internetu.

Błędy popełniane przez lekarzy i pielęgniarki

Jakie błędy zawierają zgody na zabieg? Ile nieprawidłowości w związku z wadliwym zebraniem wywiadu od pacjenta można znaleźć w dokumentacji? Szczegółowe omówienie najczęstszych błędów popełnianych przez lekarzy i pielęgniarki oraz proste rady jak im zapobiec będą przedmiotem szkolenia on-line.

Dzięki naszemu webinarowi dowiesz się m.in. jakie błędy najczęściej popełniają osoby wykonujące zawody medyczne w poszczególnych dziedzinach (np. w ginekologii czy chirurgii) oraz jak z punktu widzenia statystyk wyglądają poszczególne nieprawidłowości.

W ramach szkolenia on-line: "10 częstych błędów popełnianych przez lekarzy i pielęgniarki. Jak uniknąć roszczeń ze strony pacjenta?", które odbędzie się 13 września o godz. 11 zdobędziesz praktyczną wiedzę dotyczącą nieprawidłowości popełnianych przez osoby wykonujące zawody medyczne w ich codziennej pracy. Szkolenie zostało przygotowane z uwzględnieniem dwóch perspektyw:

• prawnej (ukazującej błędy prawne personelu medycznego)
• naukowej (wskazującej tendencje statystyczne w popełnianych błędach).

Całość szkolenia zilustrowano licznymi przykładami z praktyki po to, żeby przekaz był bardziej dostępny dla osób wykonujących zawody medyczne, a ty samym pozwolił uniknąć popełnienia podobnych błędów w realizacji codziennych obowiązków.

W ostatniej części wykładu zajęto się prawnymi konsekwencjami błędów medycznych, analizując możliwość prawnej kwalifikacji danego zachowania. Szkolenie jest przeznaczone przede wszystkim dla osób wykonujących zawody medyczne.

Webinar poprowadzi dla Państwa ekspert i dr nauk prawnych p. Radosław Tymiński. Na co dzień zajmuje się przede wszystkim obroną lekarzy w sprawach sądowych oraz obsługą podmiotów leczniczych i praktyk lekarskich. Nasz specjalista jest autorem licznych publikacji prawnomedycznych oraz kilku książek z tego zakresu. Prowadzi też popularnego bloga www.prawalekarza.pl.

Strefy płatnego parkowania

Wyższe opłaty parkingowe - jak i kiedy je wprowadzić?

Od 5 września zaczną obowiązywać zmiany w ustawie o drogach publicznych. Ustawodawca po blisko 16 latach zdecydował się zmodyfikować wysokość maksymalnych stawek opłat pobieranych w strefach płatnego parkowania, wprowadził również całkowicie nową instytucję - tzw. śródmiejską strefę płatnego parkowania.

Zmiany w strefach płatnego parkowania

Strefy płatnego parkowania to jedno z narzędzi, jakimi gminy mogą regulować nadmierny ruch samochodowy na drogach i równocześnie wspierać funkcjonowanie transportu zbiorowego. Ustawodawca zdecydował się zmienić maksymalne stawki opłat pobieranych w strefach płatnego parkowania. Wprowadzona w 2003 r. górna stawka w wysokości 3 zł za godzinę miała wówczas zupełnie inną wartość niż ma obecnie. Podniesienie jej umożliwi gminom skuteczniejsze działania. Ten sam efekt powinno przynieść podniesienie opłaty dodatkowej, pobieranej w sytuacji niedokonania opłaty podstawowej. Wzrost kwoty tej opłaty będzie nawet ponad czterokrotny!

Nowa instytucja - śródmiejska strefa płatnego parkowania

Nie są to jednak jedyne zmiany, a nawet nie najbardziej kontrowersyjne. Od 5 września w dużych miastach (powyżej 100.000 mieszkańców) możliwe będzie wprowadzenie tzw. śródmiejskiej strefy płatnego parkowania, czyli obszaru, na którym opłata za parkowanie będzie mogła być ustalona w jeszcze wyższej kwocie, która za pierwszą godzinę będzie mogła osiągnąć nawet ponad 10 zł! Z pewnością niejedno miasto będzie zainteresowane takim rozwiązaniem, jednak jego wprowadzenie musi zostać poprzedzone wnikliwymi analizami oraz będzie miało ograniczony obszar.

Praktyczne wyjaśnienie wątpliwości

Polecam Państwu komentarze praktyczne poświęcone powyższym zagadnieniom. Pierwszy z nich jest poświęcony w całości nowym przepisom: Śródmiejska strefa płatnego parkowania. Zawiera on szczegółową analizę zasad, trybu i możliwości wprowadzenia tej strefy oraz elementy techniczne jej wyznaczenia. Drugi tekst to zaktualizowany komentarz praktyczny Opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania – problemy praktyczne, który został dostosowany do nowego stanu prawnego oraz wzbogacony o nowe orzecznictwo oraz problematykę, która pojawiła się w ostatnim czasie w praktyce.

Dostęp do danych osobowych

Prawo do dostępu do swoich danych osobowych to fundamentalne prawo wynikające z RODO. Obowiązuje ono także w stosunkach pracy. Uprawnienie pracownika do dostępu do przetwarzanych o nim informacji a z drugiej strony obowiązek pracodawcy do umożliwienia takiego dostępu rodzi wiele wątpliwości w praktyce. 

Czym jest prawo do dostępu do danych? 

Artykuł 15 RODO definiuje pojęcie dostępu do danych. Zgodnie z tym przepisem, osoba, której dane dotyczą, jest uprawniona do uzyskania od administratora potwierdzenia, czy przetwarzane są dane osobowe jej dotyczące, i jeżeli są, jest uprawniona do uzyskania dostępu do nich. Osoba taka jest także uprawniona do uzyskania informacji o:

1. celach przetwarzania;
2. kategoriach odnośnych danych osobowych;
3. odbiorcach lub kategoriach odbiorców, którym dane osobowe zostały lub zostaną ujawnione, w szczególności o odbiorcach w państwach trzecich lub organizacjach międzynarodowych;
4. planowanym okresie przechowywania danych osobowych, a gdy nie jest to możliwe, o kryteriach ustalania tego okresu;
5. prawie do żądania od administratora sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych osobowych dotyczącego osoby, której dane dotyczą, oraz do wniesienia sprzeciwu wobec takiego przetwarzania;
6. prawie wniesienia skargi do organu nadzorczego;
7. źródle danych - jeżeli dane osobowe nie zostały zebrane od osoby, której dane dotyczą;
8. zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, w tym o profilowaniu, a także o znaczeniu i przewidywanych konsekwencjach takiego przetwarzania dla osoby, której dane dotyczą.

Jak udostępniać dane? 

Zgodnie z art. 15 ust. 3 RODO, administrator dostarcza osobie, której dane dotyczą, kopię danych osobowych podlegających przetwarzaniu. RODO rozróżnia prawo do dostępu do danych i wydawanie kopii danych. W praktyce pojawia się pytanie, kto dokonuje wyboru formy udostępnienia danych? A także, czy realizacja tylko jednej z powyższych form zaspokoja żądanie pracownika?

Gdy pracodawca przetwarza duże ilości danych 

Pracodawcy, jako administratorzy danych, przetwarzają nierzadko ogromne ilości danych dotyczących pracownika. Będą to nie tylko podstawowe dane osobowe pozyskane podczas rekrutacji i w czasie trwania stosunku pracy, ale także takie dane jak: monitoring czasu pracy, dane kontaktowe na stronach www, wizerunek pracownika (opublikowane zdjęcia), papierowe ewidencje, itp. Oczywistym jest, że udostępnienie tych wszystkich danych może się okazać dla pracodawcy problematyczne. RODO zezwala administratorom, którzy przetwarzają duże ilości danych o osobie, aby żądali od niej sprecyzowania, jakich informacji lub czynności dotyczy jej żądanie. Warto korzystać z tego uprawnienia, może ono zaoszczędzić czas i pieniądze administratora danych. Co istotne, powyższy mechanizm uszczegóławiania zakresu danych dotyczy momentu, gdy już te dane zostały zidentyfikowane, czyli przypisane do osoby żądającej dostępu do danych, i w następstwie tego wyodrębnienia okazało się, że ich ilość jest duża.

Przeczytaj najnowszy komentarz praktyczny w LEX Ochrona Danych Osobowych autorstwa radcy prawnego Mirosława Gumularza pt. „Prawo dostępu do danych i ochrona źródła informacji w stosunkach pracy” i dowiedz się:

• co składa się na prawo dostępu do danych;
• czym właściwie jest prawo do uzyskania kopii danych;
• jakie kategorie danych można udostępniać;
• kiedy pracodawca może odmówić pracownikowi dostępu do jego danych;
• kiedy pracodawca może usunąć dane pracownika;
• kiedy pracodawca może zażądać opłaty od pracownika/byłego pracownika za udostępnienie danych;
• jak prawidłowo przekazywać dane i jak weryfikować tożsamość wnioskującego;
• jakie dobre praktyki możesz zastosować w swojej organizacji by usprawnić proces udostępniania danych?